Türkiye’de Marka Devri Nasıl Yapılır

Türkiye’de bir markayı devretmek için mevcut sahip ve yeni sahip, tescilli markayı kapsayan yazılı bir devir sözleşmesi imzalar; ardından bu sözleşme Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TÜRKPATENT) sunulur ve mülkiyet değişikliği sicile işlenir. Marka, devir sözleşmesi imzalandığı anda el değiştirir; ancak Türkiye’de marka devri, TÜRKPATENT kayıt altına alana kadar üçüncü kişilere karşı geçerli olmaz. Bu rehber, gerekli belgeler, izlenecek adımlar, resmi tescil süreci ve devri yavaşlatan hatalar hakkında bilgi vermektedir.

İster bir markayı satıyor, ister şirket grubunu yeniden yapılandırıyor, ister bir markayı holding bünyesine taşıyor olun; süreç, Türkiye’nin 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında aynı yolu izler. Belgeler en baştan doğru hazırlanırsa tescil genellikle sorunsuz ilerler.

Türkiye’de Marka Devri: Kısa Yanıt

Türkiye’de marka devri için her iki tarafça imzalanmış yazılı bir devir sözleşmesine, markanın tescil bilgilerine ve resmi harçla birlikte TÜRKPATENT’e sunulacak bir tescil talebine ihtiyaç vardır. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 148. maddesi uyarınca, tescilli bir marka her türlü diğer varlık gibi satılabilir, hibe edilebilir veya şirketler arasında aktarılabilir. Markalarda devrin yazılı yapılması zorunludur; bu yazı kaleme alındığı tarih itibarıyla imzaların noter huzurunda atılması gerekmekte olup aksi takdirde devir geçersiz sayılmaktadır. TÜRKPATENT talebi işleme koyduğunda, yeni sahip kamuya açık sicilde görünür ve markayı kendi adına yenileyebilir, lisanslayabilir ya da uygulayabilir.

TÜRKPATENT nezdindeki uygulamalarımızda, eksiksiz ve doğru imzalanmış bir sözleşmeyle sunulan devir taleplerinin; eksik imzalı veya yanlış ticaret unvanlı dosyalara kıyasla belirgin biçimde daha hızlı ilerlediğini gözlemlemekteyiz. Zaman kazanıp kaybedeceğiniz yer sözleşme hazırlama aşamasıdır.

Türkiye’de Marka Devretmek Ne Anlama Gelir?

Türkiye’de bir markayı devretmek, tescilli hakkın sahibini sicil kaydında değiştirmek anlamına gelir; bu işlemde mevcut hak sahibinden (devreden) yeni hak sahibine (devralan) geçiş sağlanır. Markanın kendisi değişmez; yalnızca sicildeki sahip değişir. Türk hukukuna göre tescilli bir marka, çoğu durumda devam eden bir başvuru da dahil olmak üzere tamamen ya da kısmen devredilebilen bir varlıktır.

Aynı kavram için farklı kelimeler kullanılabilir. Devir, mülkiyetin aktarılması eylemidir. Temlik, hakkın başka birine geçirilmesini ifade eden genel terimdir. Devir senedi ya da devir sözleşmesi, anlaşmayı belgeleyen evraktır. Türkiye’de marka nasıl temlik edilir sorusu ile Türkiye’de marka nasıl devredilir sorusu özünde aynı sorudur.

Önemli bir nokta: bütün bir işletme satıldığında, sözleşme açıkça aksini belirtmediği sürece markalar da bu satışın kapsamına girer. Bir şirket alıp satıyorsanız markanın dahil edilip edilmediğini kontrol edin; suskunluk çoğunlukla dahil edildiği şeklinde yorumlanır.

Devir ile Markayı Aktarmanın Diğer Yolları Arasındaki Fark

Türkiye’de marka devri, mülkiyetin kalıcı olarak yeni sahibine geçmesi anlamına gelir; bu durum, sahibin markayı elinde tutup yalnızca kullanım izni verdiği lisanstan farklıdır. Yanlış yöntemi seçmek yaygın ve maliyetli bir hatadır; bu nedenle seçenekleri karşılaştırmak faydalıdır.

• Devir (Temlik). Mülkiyet yeni sahibine geçer. Tipik kullanım: marka satışı veya şirket grubunun yeniden yapılandırılması. Değişikliğin TÜRKPATENT’e tescil ettirilmesi kuvvetle tavsiye edilir.
• Lisans. Özgün sahip markayı elinde tutar ve yalnızca kullanım izni verir. Tipik kullanım: bir iş ortağının, franchise alan kişinin veya bağlı şirketin markayı kullanmasına izin vermek. Tescil zorunlu değil, ancak tavsiye edilir.
• Birleşme veya Haleflik. Devam eden ya da miras yoluyla alan taraf markayı devralır. Tipik kullanım: şirket birleşmesi veya miras. Tescil için olayı kanıtlayan belge gerekir.
• Teminat veya Rehin. Sahip markayı elinde tutar; rehin şartına tabidir. Tipik kullanım: markayı teminat olarak gösterme. Rehin TÜRKPATENT’e tescil edilir.

Amacınız markayı kalıcı olarak başka birine bırakmaksa devir yapmanız gerekir. Yalnızca bir iş ortağının, franchise alan kişinin veya bağlı şirketin markayı kullanmasına izin vermek isteyip markayı elinizde tutmak istiyorsanız lisans doğru araçtır. Türkiye’de marka lisanslamaya ilişkin ayrı rehberimiz bu yolu ayrıntılı biçimde ele almaktadır.

Türkiye’de Marka Devrinden Önce Hazırlamanız Gerekenler

Türkiye’de bir markayı devretmeden önce tescil numarasını, her iki tarafın tam tescilli unvanlarını ve imzalı yazılı devir sözleşmesini hazırlayın. Bu belgelerin önceden hazır olması, tescili geciktirecek yazışmaları önler.

• Marka tescil veya başvuru numarası, markayı tartışmasız biçimde tanımlamak için.
• Devreden ve devralanın doğru tescilli unvanları ve adresleri. Şirket unvanı ticaret sicili kaydıyla birebir örtüşmelidir.
• Her iki tarafça imzalanmış yazılı devir sözleşmesi. Türk hukuku marka devrinin yazılı yapılmasını zorunlu kılar; imzaların genel olarak noter huzurunda atılması gerekir; sözlü anlaşma tescil ettirilemez.
• Vekâletname, tescil işlemini bir marka ve patent vekili yürütüyorsa. Bu belge tescil yetkilendirmesidir; markanın devri anlamına gelmez.
• Resmi harcın ödendiğine dair belge.

Birleşme, miras veya resmi işlemlerle gerçekleşen devirlerde, olayı kanıtlayan ek belgelere de (ticaret sicili kaydı veya veraset evrakı gibi) ihtiyaç duyulacaktır. Taraflardan biri yurt dışında yerleşikse yabancı belgeler tercüme edilmesi, bazı durumlarda noter onayı veya apostil alınması gerekebilir; buna göre ek zaman planlayın.

Türkiye’de Marka Devri, Adım Adım

Türkiye’de marka devri süreci, sözleşmenin hazırlanmasından yeni sahibin kamuya açık sicilde görünmesine kadar beş açık aşamadan oluşur.

1. Mülkiyet ve statüyü doğrulayın. Devredenin sicilde kayıtlı sahip olduğunu ve markanın yenilenmemiş olmayıp hâlâ geçerli olduğunu kontrol edin. İşlemin başında TÜRKPATENT sicilinde yapılacak hızlı bir araştırma, artık var olmayan bir hakkın devredilmesini önler.
2. Devir sözleşmesini hazırlayın ve imzalayın. Marka, taraflar, bedel veya karşılık ile devrin tam mı kısmi mi olduğunu belirtin. Her iki taraf genellikle noter huzurunda imzalar. Markanın el değiştirdiği an budur.
3. Tescil talebini hazırlayın. TÜRKPATENT devir talep formunu doldurun, imzalı sözleşmeyi ekleyin; bir vekil başvuru yapıyorsa vekâletnameyi de iliştirin.
4. TÜRKPATENT’e başvurun ve harcı ödeyin. Talebi resmi tescil harcıyla birlikte teslim edin. Kurum dosyayı eksiksizlik ve tutarlılık açısından inceler.
5. Onayı ve güncellenmiş sicil kaydını alın. Kabul edildikten sonra TÜRKPATENT sicili yeni sahibi gösterecek şekilde günceller. Devralan bundan sonra markayı kendi adına yenileyebilir ve yönetebilir.

Bu ayrıntı düzeyinde Türkiye’de marka devrinin nasıl yapılacağını bilmek, sorunları erkenden fark etmenizi sağlar. En yaygın engel, sözleşmedeki unvanla sicil veya ticaret sicilindeki unvan arasındaki uyumsuzluktur; başvurmadan önce bunları karşılaştırarak kontrol edin.

Marka Devrinin TÜRKPATENT’e Tescil Ettirilmesi

Devrin TÜRKPATENT’e tescil ettirilmesi, mülkiyet değişikliğini üçüncü kişilere karşı geçerli kılan ve kamuya açık sicilde görünür hale getiren adımdır. TÜRKPATENT’te marka devri tescili tamamlanana kadar dünya eski sahibi görmeye devam eder; bu durum yeni sahip markayı yenilemek, lisanslamak veya uygulamak istediğinde sorun yaratabilir.

Tescil talebi biçimsel doğruluk açısından incelenir: sözleşmenin imzalanıp imzalanmadığı, tarafların doğru tanımlanıp tanımlanmadığı ve harcın ödenip ödenmediği kontrol edilir. TÜRKPATENT, ticari anlaşmanın adilliğini değil; evrakın geçerliliğini ve tutarlılığını denetler. Bu yazı kaleme alındığı tarih itibarıyla mülkiyet değişikliği tescili için resmi bir harç uygulanmakta olup harç tarifeleri periyodik olarak revize edilmektedir; başvurmadan önce güncel tutarı bir marka ve patent vekilinden veya resmi TÜRKPATENT web sitesinden teyit edin.

Süreler, Kurum’un iş yüküne ve dosyanın ilk sunumda eksiksiz olup olmadığına bağlı olarak değişir. Bu yazı kaleme alındığı tarih itibarıyla eksiksiz bir talep genellikle birkaç hafta ile birkaç ay içinde sonuçlanmaktadır. Eksik imzalı veya tutarsız unvanlı bir dosya çok daha uzun sürebilir; Kurum eksiklik bildirimi gönderecek ve düzeltilmiş yanıt bekleyecektir.

Kısmi Devirler, Ortak Sahipli ve Beklemedeki Markalar

Türkiye’de bir markayı her zaman tamamen devretmek zorunda değilsiniz. Kanun, kısmi devire izin verir; bu durumda marka, kapsadığı mal veya hizmetlerin yalnızca bir kısmı için yeni sahibine geçerken geri kalan kısım özgün sahibinde kalır. Bu yöntem, markanın bir ürün grubu için satılıp diğeri için elde tutulacağı durumlarda kullanışlıdır.

Ortak Sahipli Markalar

Bir markanın birden fazla sahibi varsa, her ortak sahip genel olarak devredilebilir belirli bir paya sahiptir; ancak markanın tamamının devredilebilmesi için tüm ortak sahiplerin onayı gerekir. Daha sonra çıkabilecek anlaşmazlıkları önlemek için payları devir sözleşmesinde açıkça belirtin.

Beklemedeki Başvurular

Henüz tescile dönüşmemiş bir marka başvurusu, tescilli bir marka gibi devredilebilir. Devir başvuruyla birlikte yol alır; yeni sahip başvuruyu devralan konumuna gelir ve tescil verildiğinde bunu alır. Başvuru aşamasındayken değişikliğin kaydedilmesi dosyayı temiz tutar.

Malların ve Hizmetlerin Bölünmesi

Kısmi bir devir, özgün tescilin her kısım için doğru mal ve hizmetleri listeleyecek şekilde bölünmesini gerektirebilir. Sınıflar bir kez ayrıldığında iki ayrı hak bağımsız biçimde yönetileceğinden, bölünmeyi dikkatli planlayın.

Türkiye’de Marka Devrinde Sık Yapılan Hatalar ve Maliyetler

En maliyetli hata, devir sözleşmesi imzalanmasına rağmen TÜRKPATENT’e tescil ettirilmemesi ve yeni sahibin kağıt üzerinde korumasız kalmasıdır. Diğer sık görülen sorunları da baştan önlemekte fayda vardır.

• Tescili atlamak. İmzalı bir sözleşme mülkiyeti taraflar arasında geçirir; ancak üçüncü kişiler sicile dayanır. Tescil ettirin.
• Unvan uyumsuzlukları. Tescilden bu yana unvanını veya adresini değiştirmiş bir şirketin bu kayıtları güncellemesi gerekir; aksi halde devir talebi sorgulanabilir.
• İlgili hakları unutmak. Bir marka, çeşitli tesciller, tasarımlar veya alan adları üzerinde yayılmış olabilir. Birini devredip diğerlerini unutmak markanın korumasını bölebilir.
• Mevcut lisansları göz ardı etmek. Marka zaten lisanslanmışsa devir genellikle o lisansa tabi olarak gerçekleşir. Alıcı, ne devraldığını bilmelidir.
• Sınır ötesi adımları küçümsemek. Yabancı taraflar, tercümeler ve noter onayı zaman ve maliyet ekler.

Maliyetler açısından, resmi TÜRKPATENT tescil harcına ek olarak tescili bir marka ve patent vekili yürütüyorsa mesleki ücret de hesaba katın. Ücretler zaman içinde değiştiğinden, çevrimiçi kaynaklarda gördüğünüz rakamları bir başlangıç noktası olarak değerlendirin ve bütçelemeden önce güncel tutarı teyit edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de marka nasıl devredilir?

Türkiye’de bir markayı devretmek için yeni sahiple yazılı bir devir sözleşmesi imzalayın, ardından bu sözleşmeyi tescil talebi ve resmi harçla birlikte TÜRKPATENT’e sunun. Kurum dosyayı kabul ettikten sonra sicili yeni sahibi gösterecek şekilde günceller.

Marka devrinin yazılı yapılması zorunlu mudur?

Evet. Türkiye’nin 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre marka devri yazılı yapılmalı ve taraflarca imzalanmalıdır; imzaların genel olarak noter huzurunda atılması gerekmektedir. Sözlü devir anlaşması geçerli olmayacağından ve tescil ettirilmeyeceğinden, imzalamadan önce güncel biçim şartlarını bir marka ve patent vekilinden öğrenin.

Marka devri ile marka lisansı arasındaki fark nedir?

Marka devri mülkiyeti kalıcı olarak yeni sahibine aktarır; marka lisansı ise mülkiyeti özgün hak sahibinde bırakır ve yalnızca markayı kullanma izni verir. Türkiye’deki marka devrinde sicildeki ad değişir; lisansta değişmez.

Devri TÜRKPATENT’e tescil ettirmek zorunda mıyım?

Devrin tescil ettirilmesi kuvvetle tavsiye edilir; zira mülkiyet değişikliği ancak sicile işlendiğinde üçüncü kişilere karşı geçerli olur. TÜRKPATENT’te marka devri tescili yapılmadan kamuya açık kayıt eski sahibi göstermeye devam eder.

Markayı yalnızca bazı ürünler için devredebilir miyim?

Evet. Kısmi devir, markayı bazı mal veya hizmetler için devrederken diğerleri için elde tutmanıza olanak tanır. Bu işlem çoğu zaman tescilin her kısım için doğru sınıfları listeleyecek şekilde bölünmesini gerektirir.

Türkiye’de marka devri ne kadar sürer?

Bu yazı kaleme alındığı tarih itibarıyla eksiksiz ve doğru hazırlanmış bir talep genellikle birkaç hafta ile birkaç ay içinde sonuçlanır. Eksik imzalı veya tutarsız unvanlı dosyalar Kurum eksiklik bildirimi göndereceğinden daha uzun sürer.

Beklemedeki marka başvurusu devredilebilir mi?

Evet. Beklemedeki bir başvuru genellikle tescilli bir marka gibi devredilebilir; yeni sahip, tescil verildiğinde bunu alacak olan başvuru sahibi konumuna gelir.

Türkiye’de marka devri ne kadara mal olur?

Maliyetler arasında resmi TÜRKPATENT tescil harcı ve bir vekil başvuru yapıyorsa mesleki ücret yer alır. Resmi harçlar periyodik olarak revize edildiğinden, devam etmeden önce güncel tutarı bir marka ve patent vekilinden teyit edin.

Türkiye’de marka devrini eksiksiz gerçekleştirmek için açık bir yazılı devir sözleşmesi hazırlayın, her unvanı resmi kayıtlarla eşleştirin ve değişikliği gecikmeksizin TÜRKPATENT’e tescil ettirin. Doğru sırayla yapıldığında yeni sahibi korur ve markanın haklarını eksiksiz muhafaza eder. Bir markayı alıyor, satıyor veya yeniden yapılandırıyor ve devrin doğru şekilde yönetilmesini istiyorsanız yardımcı olabiliriz. Daha fazla bilgi için bizimle iletişime geçin.

Leo Patent Hakkında

Leo Patent, Türkiye genelinde yabancı ve Türk müvekkillere hizmet veren önde gelen bir marka ve patent vekili firmasıdır. Firma, Türk Patent ve Marka Kurumu’nda (TÜRKPATENT) ve İstanbul Ticaret Odası’nda (sicil no. 308755-5) kayıtlıdır; Türkiye’de ve uluslararası alanda marka, patent, tasarım ve diğer fikri mülkiyet tescilleri konusunda hizmet vermektedir.

Bu makale, Leo Patent genel müdürü, tescilli marka vekili (TÜRKPATENT sicil no. 2900) ve tescilli patent vekili (TÜRKPATENT sicil no. 1677) olan Burak Ünal‘ın gözetiminde hazırlanmıştır. Burak Ünal, Boğaziçi Üniversitesi’nden İşletme Yönetimi lisans derecesine (2016) ve Chevening Bursiyer olarak katıldığı Londra Ekonomi Okulu’ndan (London School of Economics) Finans yüksek lisans derecesine sahiptir; aynı zamanda Galatasaray Spor Kulübü’nün kongre üyesidir. Müvekkillere Türkçe, İngilizce, Fransızca ve Çince danışmanlık yapmaktadır. Türkiye’de marka ve patent vekilleri avukatlardan ayrı düzenlenen bir meslek grubudur: Burak Ünal avukat değildir ve Leo Patent avukatlık hizmetleri veya mahkeme temsili sunmamaktadır.

Türkiye’de marka veya patentle ilgili yardıma mı ihtiyacınız var? Danışma için Leo Patent ile iletişime geçin: www.leopatent.com · [email protected] · WhatsApp +90 532 689 48 18.

Yasal Uyarı: Leo Patent bir marka ve patent vekili firmasıdır ve bir hukuk bürosu değildir; avukatlık hizmetleri, hukuki tavsiye veya mahkeme temsili sunmamaktadır. Bu makale yalnızca genel bilgi amaçlıdır; kişisel durumunuzu değerlendirmek için nitelikli bir uzmanla görüşmeniz kuvvetle tavsiye edilir. Bu makaledeki bilgilerin kullanımından doğabilecek herhangi bir sorumluluk kabul edilmemektedir.