Türkiye'de Lisans Anlaşmaları

Tescilli bir Türk markası, patenti veya tasarımı üç şekilde gelir yaratır: kendiniz kullanırsınız, satarsınız ya da lisanslarsınız. Hak sahiplerinin çoğu için lisanslama, fikri mülkiyetten vazgeçmeden ticarileştirmenin tek yoludur. İyi kaleme alınmış bir Türk lisans sözleşmesi, tescil belgesini düzenli bir telif geliri akışına, uygulanabilir bir kanal ilişkisine veya bir franchise sisteminin hukuki omurgasına dönüştürür. Kötü kaleme alınmış bir sözleşme ise yıllarca süren ihtilaflara yol açar: itibarın (goodwill) kime ait olduğu, yenileme harçlarını kimin ödediği ve lisans alanın ihlal edenlere kendi adına dava açıp açamayacağı gibi.Şirketimiz Leo Patent‘te, Türk ve yabancı lisans verenler ile lisans alanlar adına markalar, patentler, faydalı modeller, tasarımlar, coğrafi işaretler ve telif hakları için lisans sözleşmelerini hazırlıyor, müzakere ediyor ve sicile kaydettiriyoruz. Bu rehber, lisanslamanın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında nasıl işlediğini, uygulanabilir olması için bir Türk lisansının ne içermesi gerektiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde sicile kaydın hukuki etkiyi gerçekte nasıl değiştirdiğini ve en pahalıya mal olan hataların nasıl göründüğünü açıklamaktadır.

Türkiye’de Fikri Mülkiyet Lisanslaması Neden Önemli?

Türkiye, büyük bir tüketici pazarı, önemli bir üretim merkezi ve AB, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya’ya yönelik dağıtım için bir geçiş noktasıdır. Uluslararası markaların büyük çoğunluğu Türkiye’ye bir tür lisans aracılığıyla girer: yerel üreticilere verilen marka lisansları, sınai ortaklara verilen teknoloji lisansları, bölgesel operatörlerle yapılan franchise sözleşmeleri, yazılım lisansları veya yerel üretim için tasarım lisansları.Lisanslamayı doğru yapmanın pratik sonuçları son derece önemlidir:

  • TÜRKPATENT nezdinde sicile kayıt, lisansın üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için zorunludur. Sicile kaydedilmemiş bir lisans, yalnızca sözleşmenin taraflarını bağlar.
  • İtibarın (goodwill) mülkiyeti açıkça paylaştırılmalıdır. Türk hukukunda, lisans alanın lisans verenin rızasıyla yaptığı kullanım, kullanmama nedeniyle iptal açısından lisans verenin kullanımı sayılır; ancak bu yalnızca lisansın uygun şekilde yapılandırılmış olması halinde geçerlidir.
  • Kalite kontrol yükümlülükleri hukuki ve ticari açıdan vazgeçilmezdir. Kalite kontrol içermeyen marka lisansları, lisans vereni ürün sorumluluğu taleplerine maruz bırakabilir ve markanın ayırt edici karakterini sulandırabilir.
  • Vergi ve transfer fiyatlandırması. Türkiye’den yabancı lisans verenlere yapılan telif ödemeleri, Türk stopaj vergisine tabidir (gayri maddi fikri mülkiyetten doğan telif gelirlerinde hâlihazırda %20, geçerli çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması oranlarına tabi olarak). Anlaşmaya dayalı vergi pozisyonları ve transfer fiyatlandırması, lisans yapısıyla uyumlu olmalıdır.
  • Fesih ve devam. Türk mahkemeleri uzun süreli lisansların erken feshine ilişkin özel kurallar uygulamaktadır. Sözleşme metni, feshin tazminat talebine mi yoksa temiz bir çıkışa mı yol açacağını belirler.

Bir Türk lisans sözleşmesi, yabancı bir şablonun çevirisi değildir. Türk fikri mülkiyet, sözleşme, vergi ve rekabet hukukuna tabi, düzenlenmiş bir ticari belgedir.

Neden Leo Patent?

Leo Patent, tek bir ilke etrafında kurulmuş bir Türk fikri mülkiyet firmasıdır: Size danışmanlık veren marka ve patent vekili, e-postalarınızı yanıtlayan kişiyle aynı kişidir. Çağrı merkezi yoktur. Sözleşme incelemesi dışarıya verilmez.Firmayı Burak Unal yönetmektedir; kendisi tescilli bir Türk Patent Vekili (Tescil No. 1677) ve tescilli bir Türk Marka Vekilidir (Tescil No. 2900) ve müvekkilleri doğrudan Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde temsil etme yetkisine sahiptir. Burak Unal; TÜRKPATENT nezdinde lisans sicil kaydını, ilgili fikri mülkiyet işlem çalışmalarını ve lisanslama yapılarının fikri mülkiyet tarafından incelenmesini (hakkın kapsamı, sicile kayıt uygunluğu, tescilli haklarla uyum) yürütür.Burak Unal, TÜRKPATENT nezdinde işlem yapma yetkisine sahiptir. Diğer Türk makamları nezdindeki işler (mahkemeler, telif hakları için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Rekabet Kurumu grup muafiyeti soruları, Türk Gümrükleri) ve yabancı yargı çevrelerinde her türlü fikri mülkiyet işi için Leo Patent; ortağımız Sayın Kaan Karanfiloglu (kıdemli bir Türk avukat) ve incelenmiş yetkili ortak firmalardan oluşan bir ağ ile birlikte çalışır.Leo Patent’in ortağı Sayın Kaan Karanfiloglu, kıdemli bir Türk avukat ve tescilli marka vekilidir. Kaan Karanfiloglu, İstanbul Barosu‘na (Sicil No. 58270) ve Türkiye Barolar Birliği‘ne (Sicil No. 133074) kayıtlıdır. Türk sözleşme hukuku, rekabet hukuku, vergi ve mahkeme uygulaması konularına temas eden lisans hazırlama işleri Sayın Kaan Karanfiloglu tarafından yürütülür.Yabancı ve Türk müvekkillerin sürekli olarak değer verdiklerini söyledikleri konular:

  • Tüm lisans yaşam döngüsü için tek firma. Hazırlama, müzakere, TÜRKPATENT sicil kaydı, imza sonrası takip ve uyuşmazlık desteği; tümü tek bir görevlendirme altında koordine edilir.
  • Akıcı İngilizce yazışma. Net İngilizce ile hazırlanan taslaklar, koşul belgeleri (term sheet) ve müzakere yazışmaları; tam Türkçe versiyon dahili olarak yürütülür.
  • Şeffaf sabit ücretler, standart lisans türleri için. Özel ve birden fazla yargı çevresini ilgilendiren görevlendirmeler için yazılı kapsamlı teklif verilir.
  • Ticari bilince sahip metin hazırlama. Burak Unal’ın İşletme (Boğaziçi Üniversitesi) ve Finans (Yüksek Lisans, London School of Economics) alanlarındaki çift formasyonu, lisans taslaklarının hukuki denemeler gibi değil, ticari belgeler gibi okunmasını sağlar.
  • İş günlerinde aynı gün yanıt; AB, Birleşik Krallık, ABD ve Körfez zaman dilimlerinde.

Türk Patent ve Marka Vekili Burak Unal Hakkında

Burak Unal, Leo Patent’te marka vekili ve patent vekilidir. 2016 yılında Boğaziçi Üniversitesi İşletme bölümünden mezun olmuş ve ardından London School of Economics’te Finans Yüksek Lisansını tamamlamıştır.

Türk marka ve patent vekili Burak Unal'ın fotoğrafı

  • Patent Vekili Tescil No.: 1677
  • Marka Vekili Tescil No.: 2900
  • Marka ve Patent Vekili Faaliyeti: Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescilli
  • Diller: Türkçe (anadil), İngilizce (profesyonel), Fransızca (profesyonel), Çince (profesyonel)

Burak Unal’ın lisanslama uygulaması, lisans işlemlerinin TÜRKPATENT tarafını kapsar: TÜRKPATENT nezdinde marka, patent, faydalı model ve tasarım lisanslarının sicile kaydı; devirlerin ve teminat haklarının sicile kaydı; lisans kapsamının tescilli fikri mülkiyetle uyumlu hale getirilmesi; Türkiye’nin çok ülkeli bir işlemin parçası olduğu hallerde uluslararası lisanslamanın koordinasyonu. Türkiye’de TÜRKPATENT nezdinde işlem yapmaya yetkilidir. Diğer Türk makamları ve yabancı yargı çevreleri için işler, yetkili ortaklarla ve ortağımız Sayın Kaan Karanfiloglu ile koordineli olarak yürütülür.Yurt dışına açılan Türk lisans verenlere, Türkiye’ye giriş yapan yabancı lisans verenlere, franchise sistemlerine, teknoloji transferi işlemlerine ve devralma sonrasında devraldıkları lisans portföyünü düzenlemek isteyen alıcılara hizmet vermektedir.

Türkiye’de Bir Lisans Sözleşmesi Aslında Nedir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 24. maddesi (markalar), 148. maddesi (patentler) ve tasarımlara ilişkin paralel hükümleri kapsamında lisans; hak sahibinin (lisans verenin), başka bir tarafa (lisans alana) belirlenen şartlar, kararlaştırılan bir bedel ve belirlenen bir bölge dahilinde fikri mülkiyeti kullanma yetkisi verdiği bağlayıcı bir sözleşme olarak kabul edilir. Türk lisansları şu şekillerde olabilir:

  • İnhisari (münhasır); lisans veren başka lisans veremez ve lisanslı bölge ve kapsamda fikri mülkiyeti kendisi de kullanamaz.
  • Tek lisans (sole); lisans veren başka lisans veremez, ancak fikri mülkiyeti kendisi kullanma hakkını saklı tutar.
  • İnhisari olmayan; lisans veren serbestçe başka lisanslar verebilir.

Lisans verenler ve lisans alanlar ayrıca şunları da kararlaştırabilir:

  • Alt lisans verme hakları (geçerli olabilmesi için açıkça tanınmalıdır).
  • Bölgeye, mal sınıfına, kullanım alanına, kanala veya süreye göre lisanslama.
  • İki hak sahibi arasında karşılıklı lisans.
  • Zorunlu lisanslar; patentler için belirli koşullarda 129 ila 137. maddeler uyarınca.

Lisans, imza ile birlikte taraflar arasında hüküm doğurur. Üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için TÜRKPATENT nezdinde sicile kaydedilmiş olması gerekir.

Leo Patent’in Hazırladığı ve Sicile Kaydettirdiği Lisans Sözleşmesi Türleri

1. Marka Lisans Sözleşmeleri

Türkiye’ye yönelik marka lisanslamasında, franchise sistemlerinde, dağıtıcının markayı kullandığı dağıtım düzenlemelerinde ve ürün lisanslamasında (merchandising) kullanılır. Temel maddeler:

  • Hakkın kapsamı: marka, sınıflar, mal veya hizmetler, bölge, münhasırlık, süre.
  • Kalite kontrol: standartlar, denetim hakları, reklam ve ambalaj onayı.
  • Telif (royalty): oran, taban, ödeme planı, denetim hakları.
  • İtibarın paylaştırılması: lisans alanın kullanımından doğan itibarın lisans verene ait olacağına dair açık ifade.
  • İzin verilen kullanım: markanın nasıl ve hangi bildirimlerle gösterileceği.
  • Uygulama (enforcement): ihlal edenlere dava açma hakkı kimde, davaya katılma, bildirim yükümlülükleri.
  • Fesih: olaylar, ihbar süreleri, fesih sonrası yükümlülükler, satış tükenme hakları (run-off).

2. Patent ve Faydalı Model Lisans Sözleşmeleri

Teknoloji transferi, üretim lisansları ve patent havuzlarında kullanılır. Temel maddeler:

  • Hakkın kapsamı: kapsanan patentler, istemler, kullanım alanları, bölge, münhasırlık, süre.
  • Telif: birim başına, net satışların yüzdesi, toplu ödeme veya karma yapı.
  • Geliştirmeler: lisans alanın yaptığı geliştirmelerin mülkiyeti, geri-lisanslama (grant-back) yükümlülükleri.
  • Know-how aktarımı: kapsam, format, eğitim, destek yükümlülükleri.
  • Garantiler ve tazminatlar: geçerlilik, ihlal etmeme, faaliyet özgürlüğü (freedom-to-operate).
  • Uygulama: ihlal davalarını kim kontrol eder, maliyet paylaşımı, sulh yetkisi.
  • Fesih: geçersizlik kararları, kontrol değişikliği dahil olaylar.

3. Tasarım Lisans Sözleşmeleri

Endüstriyel tasarım hakları için, özellikle mobilya, moda, tüketici ürünleri ve ev eşyalarında kullanılır. Temel maddeler, marka ve patent şablonlarını izler; tescilli tasarımların süre ve kapsam kurallarına uyarlanır.

4. Franchise Sözleşmeleri

Türkiye’deki franchise sözleşmeleri karmaşık bir karmadır: tek bir belgede marka lisansı, know-how lisansı, dağıtım sözleşmesi ve çoğu zaman gayrimenkul lisansı. Ayrıca Türk Rekabet Kurumu grup muafiyeti kuralları ve tüketicinin korunması kurallarıyla uyumlu olmalıdır. TÜRKPATENT dışındaki bileşenler üzerinde ortağımız Sayın Kaan Karanfiloglu ile birlikte çalışırız.

5. Telif Hakkı Lisans Sözleşmeleri

Türkiye’de telif hakkı lisanslaması, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu yerine 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na tabidir. Telif hakkı lisansları TÜRKPATENT’e kaydedilmez. Leo Patent, fikri mülkiyet ve ticari yapı konusunda danışmanlık verir; spesifik Türk telif hukuku tarafındaki çalışmalar, yetkili ortaklar ve ortağımız Sayın Kaan Karanfiloglu ile koordineli olarak yürütülür.

6. Teknoloji Transferi Sözleşmeleri

Patent, know-how, yazılım ve marka unsurlarını bir araya getirir. Sıklıkla aşağıdakilere tabidir:

  • Türk Rekabet Kurumu grup muafiyet analizi (Teknoloji Transferi Anlaşmalarına İlişkin 2008/2 sayılı Tebliğ).
  • Sınır ötesi telif akışları için döviz ve Merkez Bankası bildirimleri.
  • Stopaj vergisi ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması pozisyonları.

7. Bir Arada Var Olma (Coexistence) ve Sulh Sözleşmeleri

Çatışan marka veya tasarım hak sahipleri arasında, dava açmadan uyuşmazlıkları çözmek için kullanılır. Bunları hazırlar ve yerine göre TÜRKPATENT nezdinde sicile kaydettiririz.

8. Devir Sözleşmeleri

Lisans değildir, ancak yakından ilgilidir. Marka, patent, faydalı model, tasarım ve coğrafi işaret devirlerini TÜRKPATENT nezdinde hazırlar ve sicile kaydederiz. Sicile kaydedilmemiş devirler, Türk fikri mülkiyet hukuku uyarınca üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

TÜRKPATENT Nezdinde Lisans Sicil Kaydı

Sicil kaydı, özel bir sözleşmeyi kamu siciline işlenmiş bir vakıaya dönüştüren hukuki adımdır. Lisansın üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmasını sağlayan şey budur.

Sicil Kaydı Neyi Gerektirir?

BelgeNotlar
TÜRKPATENT’e başvuru formuTescilli marka ve patent vekili tarafından elektronik olarak gönderilir
İmzalı lisans sözleşmesiAsıl veya noter onaylı sureti; gizliliğe göre tam metin veya özet
Türkçe çeviriSözleşme başka bir dildeyse gereklidir; bunu dahili olarak biz yürütürüz
Vekaletnameİmzalı tarama yeterlidir; noter onayı gerekmez
Resmi ücretTescilli hak başına; TÜRKPATENT’in yayımlanmış ücret tarifesi

Sicil Kaydı Süreci

Sicil kaydı, başvurudan itibaren genellikle 1 ila 3 ay sürer. Lisans, imza tarihinden itibaren taraflar arasında geçerlidir; ancak üçüncü kişilere karşı yalnızca TÜRKPATENT sicil kaydı tarihinden itibaren ileri sürülebilir.

Neler Sicile Kaydedilebilir, Neler Kaydedilemez?

  • Münhasır, tek (sole) ve münhasır olmayan lisansların tamamı sicile kaydedilebilir.
  • Alt lisanslar, ana lisans verenin onayıyla sicile kaydedilebilir.
  • Gizli ticari koşulların (telif oranları, finansal koşullar) kamu siciline işlenmesi gerekmez. Bunun yerine bir özet veya noter onaylı kısa formlu lisans sicile kaydedilebilir.
  • Yalnızca ticari sırları içeren sözleşmeler (tescilli fikri mülkiyet yoksa) sicile kaydedilemez; çünkü kaydedilebilecekleri bir sicil yoktur.

Lisans Görevlendirmesi İçin Gerekli Belgeler

BelgeGerekli Olduğu DurumNotlar
Lisans veren ve lisans alanın bilgileriTüm lisanslarTüzel kişi unvanı ticaret siciliyle uyumlu olmalıdır
Tescilli fikri mülkiyet bilgileriTüm lisanslarTescil numaraları, sınıflar, bölge
Kapsam parametreleriTüm lisanslarBölge, münhasırlık, süre, alt lisans hakları, kullanım alanı
Telif koşullarıÇoğu lisansOran, taban, denetim hakları
Kalite kontrol standartlarıMarka lisanslarıDenetim hakları, onay hakları
Mevcut lisans envanteriBirden fazla lisansın bulunduğu hallerdeÇatışmayı önlemek için
VekaletnameTÜRKPATENT sicil kaydı içinNoter onayı gerekmez

Türk Lisans Sözleşmelerinde Yapılan Yaygın Hatalar

Uzun yıllar süren lisans hazırlama, müzakere ve sicil kaydı tecrübemizden sonra, gördüğümüz en pahalıya mal olan hatalar oldukça öngörülebilirdir:

  1. Türk hukuku incelemesi yapılmaksızın yabancı bir şablon kullanmak. ABD, Birleşik Krallık veya AB lisans şablonları, sıklıkla Türkiye’de uygulanamayan, Türk sözleşme hukuku açısından muğlak veya Türk fikri mülkiyet kanunuyla uyumlu olmayan hükümler içerir. Türk hukuku tarafından bir inceleme yapılması zorunludur.
  2. Lisansı TÜRKPATENT nezdinde sicile kaydettirmemek. Sicile kaydedilmemiş bir lisans, yalnızca taraflar arasında bağlayıcıdır. Üçüncü kişi ihlalcilerine karşı kullanılamaz ve fikri mülkiyetin sonraki alıcılarına karşı ileri sürülemez.
  3. Marka lisanslarında kalite kontrol bulunmaması. Kalite kontrolü içermeyen marka lisansları sulandırma riski taşır ve lisans vereni ürün sorumluluğu talepleri ile tüketicinin korunması meselelerine maruz bırakabilir.
  4. Yenileme ve yıllık harçları kimin ödeyeceğine ilişkin belirsizlik. Pek çok marka ve patent lisansı yenilemeler konusunda susar. Fikri mülkiyet ödememe nedeniyle düştüğünde, her iki taraf da diğer tarafın sorumlu olduğunu iddia eder. Bunu açıkça yazın.
  5. İhlal uygulamasında netlik bulunmaması. Lisanslı bölgede ihlal edenlere kim dava açabilir? Lisans alan davaya katılabilir mi? Bedeli kim öder? Tazminatı kim tahsil eder? Bunlar temel ama sıklıkla atlanan noktalardır.
  6. Stopaj vergisini göz ardı etmek. Türkiye’den yabancı lisans verenlere yapılan telif ödemeleri Türk stopaj vergisine tabidir; tipik olarak gayri maddi fikri mülkiyet telif gelirlerinde %20’dir ve sıklıkla çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması ile düşürülür. Lisans; telifin brüt mü yoksa net mi olduğu ve farkı hangi tarafın üstleneceği konusunda açık olmalıdır.
  7. Fikri mülkiyetin geçersizliğine ilişkin hüküm bulunmaması. Lisanslı marka veya patent daha sonra hükümsüz kılınırsa, halihazırda ödenmiş telife ne olur? Devam eden yükümlülüklere ne olur? Kötü kaleme alınmış lisansların çoğu hiçbir şey söylemez.
  8. Yetersiz fesih düzenlemesi. Türk mahkemeleri uzun süreli ticari ilişkilerdeki fesih hükümlerine yakından dikkat eder. Kötü kaleme alınmış bir fesih, ciddi tazminat taleplerine yol açar.
  9. Türk Rekabet Kurumu grup muafiyetleri ile uyumun sağlanmaması. Dikey anlaşmaların (bazı lisanslar dahil) Türk Rekabet Kurumu kurallarına uyması gerekir. Bölge, müşteri, fiyat veya geri-lisanslama (grant-back) kısıtlamaları; rekabet hukuku farkındalığı olmadan kaleme alındığında uygulanamaz olabilir veya tarafları para cezalarına maruz bırakabilir.
  10. Yalnızca Madrid tescilli bir markayı Türkiye’de tam anlamıyla lisanslanabilir kabul etmek. Türkiye’nin Madrid Protokolü kapsamında atanması Türkiye’de uygulanabilir, ancak bir Madrid atamasına karşı lisansın sicile kaydedilmesinin özel usul gereklilikleri vardır. Yabancı lisans verenler bunu zaman zaman doğrudan bir ulusal marka gibi değerlendirip bazı adımları atlar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Türkiye’deki lisans sözleşmeleri TÜRKPATENT’e kaydedilmeden uygulanabilir mi?

Evet, taraflar arasında. Sözleşme, imza ile birlikte Türk sözleşme hukuku uyarınca bağlayıcıdır. Ancak lisans, üçüncü kişilere karşı uygulanabilir değildir (fikri mülkiyetin sonraki alıcıları, ihlalciler ve alacaklılar dahil) ta ki TÜRKPATENT nezdinde sicile kaydedilene kadar. Bu nedenle sicil kaydı, tarafların ticari uyuşmazlıklarda veya uygulamada dayanmayı planladığı her lisans için elzemdir.

2. Türkiye’de hangi tür fikri mülkiyet lisanslanabilir?

Tüm tescilli sınai mülkiyet hakları lisanslanabilir: markalar, patentler, faydalı modeller, endüstriyel tasarımlar ve coğrafi işaretler (önemli bir şerhle: coğrafi işaretler, devredilebilirliği kısıtlı kolektif haklardır). Telif hakları, TÜRKPATENT çerçevesi dışında 5846 sayılı Kanun kapsamında lisanslanır. Ticari sırlar ve know-how, sözleşme yoluyla lisanslanır.

3. Yabancı bir şirket markasını Türk bir lisans alana lisanslayabilir mi?

Evet. Yabancı lisans verenler düzenli olarak Türkiye’ye marka lisansı verirler. Markanın bir Türk tescili olması gerekir (ulusal veya Türkiye’nin Madrid Protokolü kapsamında atanması). Lisansın üçüncü kişilere karşı geçerli olabilmesi için TÜRKPATENT nezdinde sicile kaydedilmesi gerekir.

4. Münhasır lisanslar, münhasır olmayan lisanslardan daha mı iyidir?

Ticari anlaşmaya bağlıdır. Münhasır lisanslar daha yüksek telif sağlar, ancak lisans vereni bölge ve kapsam içinde tek bir ortakla sınırlar. Münhasır olmayan lisanslar esnekliği korur, ancak genellikle lisans başına daha düşük telif geliri yaratır. Tek lisanslar (sole) ise orta yoldur. Tercih, pazar stratejisine bağlıdır.

5. TÜRKPATENT sicil kaydı ne kadar sürer?

Genellikle başvurudan itibaren 1 ila 3 ay. Sicil kaydı, lisansın taraflar arasındaki geçerliliğini (imza ile birlikte geçerlidir) etkilemez; yalnızca üçüncü kişilere karşı uygulanabilirliğini etkiler.

6. Gizli telif oranları kamu sicilinin dışında tutulabilir mi?

Evet. TÜRKPATENT, lisansın varlığını ve temel kamuya açık koşullarını doğrulayan bir kısa formlu lisans veya özet belgeye dayalı sicil kaydını kabul eder. Gizli ticari koşullar (telifler, denetim mekanikleri, finansal taahhütler) sicile kaydedilen sürümün dışında tutulabilir.

7. Türkiye’de tipik telif oranı nedir?

Fikri mülkiyete, sektöre ve anlaşma yapısına bağlıdır. Tüketici ürünleri üzerindeki marka telifleri genellikle net satışların %3 ila %8’i aralığındadır; lüks ürünlerde ve franchise sistemlerinde daha yüksektir. Sınai teknoloji üzerindeki patent telifleri ise sıklıkla %2 ila %6 aralığındadır. Bunlar yasal sınırlar değil, ticari referans değerlerdir.

8. Yabancı lisans verenlere yapılan telif ödemelerinde Türk stopaj vergisi ödenir mi?

Evet. Yurt dışında mukim lisans verenlere ödenen, gayri maddi fikri mülkiyetten doğan teliflere uygulanan mevcut yasal stopaj oranı %20‘dir; geçerli çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları uyarınca indirim (genellikle %10’a kadar) söz konusu olabilir. Lisans, vergi yükünü açıkça paylaştırmalıdır (brütleştirme veya net-üzerinden hükümleri).

9. Bir lisans alan Türkiye’de ihlal edenlere dava açabilir mi?

Lisansa bağlıdır. Münhasır lisans alanlar genel olarak Türkiye’de ihlal edenlere dava açma sıfatına sahiptir; lisans verene bildirim yapılması koşuluyla. Münhasır olmayan lisans alanlar genellikle bağımsız bir dava açma sıfatına sahip değildir. Lisans sözleşmesi; dava açma sıfatı, davaya katılma, dava yönetimi ve tahsilatların paylaştırılması konularını açıkça ele almalıdır. Dava işleri, ortağımız Sayın Kaan Karanfiloglu tarafından yürütülür.

10. Bir Türk marka lisansının içerebileceği şeylere ilişkin sınırlar var mıdır?

Evet. Bölge, fiyatlandırma, müşteri tabanı veya geri-lisanslama (grant-back) kısıtlamaları; Dikey Anlaşmalar ve Teknoloji Transferi Anlaşmaları Tebliğleri kapsamında Türk Rekabet Kurumu denetimine tabi olabilir. Uygun olmayan şekilde yapılandırılmış kısıtlamalar geçersiz olabilir veya tarafları para cezalarına maruz bırakabilir.

11. Türkiye için bir Madrid Protokolü atamasını lisanslayabilir miyim?

Evet. Türkiye için bir Madrid ataması, lisans amaçları bakımından bir Türk marka hakkıdır. Lisansın Madrid ataması üzerine sicile kaydı, TÜRKPATENT aracılığıyla yapılabilir veya bazı durumlarda Türkiye’de hüküm doğuracak şekilde WIPO nezdinde kaydedilebilir. Usul, tamamen ulusal bir markadan biraz farklıdır.

12. Leo Patent yabancı yargı çevreleri için lisans hazırlama hizmeti veriyor mu?

Leo Patent; çok yargı çevreli lisans işlemlerinin Türkiye tarafını yürütür: Türk fikri mülkiyet incelemesi, TÜRKPATENT sicil kaydı, Türk fikri mülkiyet hukukuyla uyum ve daha geniş işlemin koordinasyonu. Yabancı yargı çevrelerinde hazırlama ve sicile kayıt için, her hedef ülkedeki yetkili ortak firmalarla tek bir koordineli görevlendirme altında çalışırız.

13. Lisans veren fikri mülkiyeti satarsa, sicile kaydedilmiş lisansa ne olur?

Sicile kaydedilmiş lisanslar, fikri mülkiyetin alıcısını bağlar. Sicile kaydedilmemiş lisanslar, iyi niyetli bir alıcıyı genel olarak bağlamaz. Bu, sicile kaydın en önemli pratik sonucudur.

14. Lisans veren, uzun süreli bir Türk lisansını ihlal nedeniyle feshedebilir mi?

Evet, ancak metnin titiz olması gerekir. Türk mahkemeleri uzun süreli ticari ilişkilerdeki fesih hükümlerini dikkatle inceler ve feshin haksız olduğu hallerde tazminata hükmedebilir. Bildirim süreleri, düzeltme hakları ve esaslı ihlal tanımlarının tümü açıkça belirlenmiş olmalıdır.

15. Leo Patent müzakerelerde de yardımcı oluyor mu, yoksa yalnızca hazırlama mı?

Her ikisi de. Karşı tarafla ve müvekkilin ticari ekibiyle yapılan telefon görüşmelerinde ve müzakere oturumlarında düzenli olarak yer alıyoruz. Hazırlama, inceleme, mark-up alışverişi, koşul belgesi (term sheet) hazırlığı ve müzakere desteği; standart bir lisans görevlendirmesinin parçasıdır.

16. Bir lisans sözleşmesi görevlendirmesinin maliyeti nedir?

Karmaşıklığa bağlıdır. TÜRKPATENT sicil kaydı dahil standart marka veya patent lisansları, hazırlama ve sicil kaydı dahil olmak üzere genellikle 1.500 ila 5.000 EUR aralığındadır. Karmaşık çok yargı çevreli teknoloji transferi işlemleri, franchise sözleşmeleri ve patent havuzu sözleşmeleri ise daha yüksektir. Leo Patent, herhangi bir çalışma başlamadan önce yazılı sabit ücret teklifi sunar.

17. Niyet mektupları ve koşul belgeleri (term sheet) Türkiye’de bağlayıcı mıdır?

Bazı maddeler bağlayıcıdır. Türk hukukuna göre, bir niyet mektubunun bazı hükümleri (gizlilik, münhasırlık, geçerli hukuk) genellikle bağlayıcıdır; ticari koşullar ise bağlayıcı olmaktan uzak kalır. Hangisinin hangisi olduğu konusunda metin açık olmalıdır. Tam lisans hazırlığından önce koşul belgelerini düzenli olarak hazırlar ve gözden geçiririz.

18. Lisans, lisans alan tarafından üçüncü bir kişiye devredilebilir mi?

Yalnızca lisans bunu açıkça izin verirse (genellikle lisans verenin onayıyla). Çoğu Türk lisansı kontrol değişikliği ve devir kısıtlamaları içerir. Yetkisiz devir, yaygın bir fesih gerekçesidir.

19. Türkiye’deki kullanım için yazılım lisansları TÜRKPATENT’e kaydedilebilir mi?

Yalnızca yazılım lisansının temelinde tescilli bir fikri mülkiyet (örneğin patent veya marka) varsa. Yalnızca telif hakkına dayalı yazılım lisansları TÜRKPATENT’e kaydedilmez. Bunlar genellikle sözleşmeye dayalı olarak ve gerekli yerlerde 5846 sayılı Kanun usullerine göre yönetilir.

20. Devir ile lisans arasındaki fark nedir?

Bir devir, fikri mülkiyetin mülkiyetini, yeni tescilli sahip haline gelen devralana aktarır. Bir lisans ise mülkiyeti lisans verende bırakır ve lisans alana fikri mülkiyeti kararlaştırılan şartlar dahilinde kullanma hakkı verir. Üçüncü kişilere karşı uygulanabilir olabilmesi için her ikisinin de TÜRKPATENT nezdinde sicile kaydedilmesi gerekir.

Lisans Sözleşmenizi Hazırlayın, Müzakere Edin veya Sicile Kaydettirin: Tescilli Bir Türk Marka ve Patent Vekiliyle Görüşün

Türkiye’ye açılan bir lisans veren, yabancı bir hak sahibinden lisans alan veya devralma sonrasında devraldığı lisans portföyünü düzenleyen bir alıcıysanız, Leo Patent yardımcı olabilir. Sunduğumuz hizmetler:

  • Lisans sorunuza ilişkin ücretsiz bir ön değerlendirme
  • Hazırlık, müzakere desteği ve TÜRKPATENT sicil kaydını kapsayan yazılı sabit ücret teklifi
  • Tescilli bir Türk patent ve marka vekiliyle doğrudan, İngilizce yazışma
  • Türk fikri mülkiyet sicil kaydının, Türk sözleşme hukuku tarafındaki hazırlığın (ortağımız Sayın Kaan Karanfiloglu ile birlikte) ve yabancı yargı çevresindeki işlerin yetkili ortak firmalar aracılığıyla koordineli yürütülmesi

Türkiye’deki lisans sözleşmesi işleri için bugün Leo Patent ile iletişime geçin.E-posta: [email protected] Web sitesi: www.leopatent.comLisans sicil kaydı doğrudan Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde yürütülür.Önemli Not: Leo Patent, Türkiye’de fikri mülkiyet tescili ve danışmanlığı için marka ve patent vekili hizmetleri sunmaktadır. Avukatlık hizmeti sunmamaktayız.

Fikri Mülkiyet Hakları Lisans Sözleşmeleri

Burak Ünal

“Yenilikçi çözümleri ve şeffaf hizmet politikasıyla Leo Patent Türkiye'nin önde gelen fikri ve sınai haklar danışmanlık firmasıdır.”

Yayınlarımız

Bize Ulaşın

Fikri ve sınai mülkiyet haklarıyla ilgili tüm sorularınız için uzman ekibimize ulaşabilirsiniz.

+90 532 689 48 18